Tránh Đầu Tư Cổ Phiếu Nợ Cao – Doanh Thu Ảo – PR Mua Truyền Thông

Tiếp theo chuỗi bài viết về các doanh nghiệp chất lượng, Khải xin phép gởi đến Quý vị 10 cổ phiếu nên “gắn một lá cờ đỏ cảnh báo” cho quyết định đầu tư. Khải không phủ nhận các CP này vẫn tăng giá và một số nhà đầu tư vẫn rất thích song, nếu sự an toàn và bên vững là điều Quý vị đang hướng đến thì việc tránh xa 3 dạng doanh nghiệp này rất đáng được quan tâm.

1/ Chạy Đua Doanh Thu Song Đa Phần Là Bán Chịu

Bán chịu (tồn tại dưới tên gọi là các Khoản phải thu) là hình thức kinh doanh hữu ích giúp doanh nghiệp tiêu thụ hàng hóa tốt hơn. Song cứ 100 đồng doanh thu thì bao nhiêu đồng bán chịu là hợp lý? Nhiều doanh nghiệp vì áp lực tăng trưởng trước cổ đông, báo chí và thương hiệu hình ảnh đã luôn muốn duy trì tăng trưởng doanh thu bằng hình thức không hề bền vững này. Đó là bán chịu. Đôi khi khoản mục này chiếm 60 – 80% tổng doanh thu. Nhiều nhà đầu tư không tìm hiểu kỹ cứ tưởng công ty làm ăn tốt cho đến lúc áp lực lãi vay hay nợ xấu xảy ra khiến giá cổ phiếu giảm mạnh, mọi người mới vỡ òa trong “cay đắng”.

P/S. Tỷ lệ này nên dưới 30% mới tính chuyện phân tích sâu hơn !

>> (1) Doanh nghiệp số 1 – Hòa Bình (HBC)

Bất động sản đóng băng chỉ là một yếu tố làm giá HBC giảm mạnh. Song từ đỉnh giá năm 2017 là 40.000 đồng, nhà đầu tư cũng có thể đặt một số nghi vấn khi các con số kết quả kinh doanh dần hiện ra.

Ảnh minh họa BCTC HBC – Nguồn: Website Hòa Bình

Doanh thu 2017 là ~16.000 tỷ, song khoản phải thu lên đến 9.190 tỷ đồng (chiếm 57%). Nếu Hòa Bình không thu hồi được khoản tiền này và tình hình thu nợ kéo dài thì sẽ ra sao? Khải tin chắc rằng khi nhìn vào con số 325 tỷ dự phòng phải thu ngắn hạn khó đòi, thì Quý vị cũng phần nào có được câu trả lời. Quý vị cũng có thể nhìn sang cột Nợ vay ngắn hạn + dài hạn (có trả lãi) để hiểu thêm về áp lực thật sự của HBC lúc ấy, mặc dù trên bao cáo thì doanh thu tăng đến 60% (2017 so với 2016).

P/S. Khoản phải thu/doanh thu của Hòa Bình năm 2018 và 2019 vẫn rất cao, lần lượt là 11.088 tỷ/18.300 tỷ và 11.788 tỷ/18.655 tỷ, vẫn xấp xỉ 60%. Giá cổ phiếu từ 40.000 đồng hồi 2017 đến nay chỉ vỏn vẻn 8 ngàn mà thôi.

>> (2) Cổ phiếu thứ hai – Tân Tạo (ITA)

Ảnh minh họa BCTC ITA – Nguồn: Website Tân Tạo; Nguyễn Thế Khải

Nếu như khoản phải thu/doanh thu của Hòa Bình bình quân là 60% thì Tập Đoàn Tân Tạo ITA xấp xỉ 150%. Hòa Bình vẫn phải gọi ITA bằng “cụ”! Một công ty có doanh thu bán hàng là 10 tỷ song hầu hết trong đó là các khoản phải thu là điều không tốt. Trên thực tế thì doanh nghiệp không có dòng tiền. Điều này kéo dài lâu sẽ làm trì trệ hoạt động kinh doanh. Giá cổ phiếu chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng mạnh.

(Quý vị cũng biết từ khi lên sàn đến nay giá ITA chỉ có giảm. Vậy “lợi lộc” gì khi đầu tư vào đây?)

>> (3) Thứ ba – Đất Xanh (DXG)

Doanh thu 2016, 2017, 2018, 2019 lần lượt là 2.500 tỷ, 2.800 tỷ, 4.645 tỷ và 5.814 tỷ. Không khó để thấy rằng tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân của Đất Xanh là gần 30%/năm. Với những nhà đầu tư không chuyên vội vã sẽ dễ dàng bị dẫn dắt bởi truyền thông mua những cổ phiếu dạng này.

Ảnh minh họa BCTC DXG – Nguồn: Website Đất Xanh

Doanh thu năm 2019 là 5.814 tỷ, song khoản phải thu lên đến 9.023 tỷ đồng thì đây thật là một con số rất ấn tượng.

>> (4) Nông Dược HAI (HAI)

Vốn chủ sở hữu lên đến hơn 2.000 tỷ song lợi nhuận hàng năm bấp bên vỏn vẻn vài chục tỷ đồng là đặc điểm chung những doanh nghiệp “báo động”. Nhìn khoản phải thu đến 2.212 tỷ đồng so với 1.600 tỷ đồng doanh thu, tỷ lệ 130% là con số nguy hiểm.

Ảnh minh họa BCTC HAI – Nguồn: Website HAI

Hơn nữa, lãnh đạo duy trì chiến lược chia tách cổ phiếu liên tục nhiều năm. Điều này làm “pha loãng” đi rất nhiều chất lượng EPS cổ phiếu. Mục đích việc làm trên của ban lãnh đạo đó chính là nhằm thu hút vốn bằng cách bán cổ phiếu ưu đãi cho NĐT kém may mắn mà thôi. Tiền từ túi NĐT non nớt sẽ chảy ra ngoài một cách hợp pháp !

>> (5) HAR – An Dương Thảo Điền Cũng Là Một Ví Dụ Tương Tự

Ảnh minh họa BCTC HAR – Nguồn: cafef.vn

Doanh thu 2019 đạt 163 tỷ song khoản phải thu lên đến 116.8 tỷ. Đây cũng là một trường hợp “báo động” nhà đầu tư cần phải tránh xa. Từ 2013 đến nay tuy doanh nghiệp liên tục báo lãi hàng năm song chưa năm nào công ty chia cổ tức tiền mặt. Đây là điểm đáng nghi vấn vô cùng! Đối với NĐT mong muốn sự cần trọng cao thì tốt hơn là nên xóa HAR ra khỏi bộ nhớ mãi mãi.

>> (6) Khoáng Sản FLC Stone (AMD)

Tiếp nối đàn anh HAI và FLC, AMD cũng có một chiêu bài như cũ là hạch toán doanh thu rất mạnh song khoản phải thu vẫn chiếm đến ~70%.

Ảnh minh họa BCTC HAR – Nguồn: cafef.vn

Cụ thể doanh thu 2019 đạt 2.235 tỷ đồng song các khoản phải thu ngắn hạn lên đến 1.674 tỷ. Rõ ràng những con số này không khó để tìm hiểu song Khải tin sẽ giúp ít nhiều cho bước đầu của việc đầu tư. Chúng ta phải loại bỏ rất nhiều cổ phiếu kém chất lượng mới tìm được một vài doanh nghiệp mang lại sự thành công.

2/ Lên Sàn Truyền Thông Rầm Rộ Để Rồi Tụt Dốc Không Phanh!

Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp chỉ mong đưa công ty lên sàn để bán đi. Thủ thuật đó là, ghi nhận (book) doanh thu và lợi nhuận rất mạnh. Tại thời điểm chuẩn bị lên sàn thì kết hợp báo chí truyền thông rầm rộ để PR. Sau khi đạt mục đích, cái gì đến nó sẽ đến, “đá sỏi” thì không bao giờ có thể là “vàng” được!

>> (7) Thứ bảy – Lọc Hóa Dần Bình Sơn (BSR)

Màn chào đón lên sàn giữa năm 2018 của BSR như một ngôi sao khi doanh thu tăng 15% còn lợi nhuận tăng gần 80%, từ 4.483 lên 7.710 tỷ đồng. Chắc hẵn các công ty môi giới chứng khoán cũng sẽ tư vấn cho ban lãnh đạo BSR những điều tương tự. Đó là hãy “book” con số thật kêu để lên sàn được giá.

Điều gì đến cũng đã đến, khoản lỗ 1.000 tỷ hồi quý 4/2018 đã làm giá giảm không phanh. Từ 32.000 đồng rồi 24, rồi 20. Tiếp tục quý 1/2020 công ty tiếp tục báo lỗ hơn 2.000 tỷ đồng như một “cú trời giáng” làm nhà đầu tư lao đao. Khải biết khá nhiều người “trót lỡ” mua BSR giờ vẫn đang ngậm đắng nuốt cay chịu trận. Giá chỉ còn 6.000 đồng mà thôi, giảm 80%. Không có một Bluechips hay cổ phiếu “chất lượng” nào lại có mức giảm đến 80% chỉ sau một vài năm như vậy! Hãy cẩn trọng đối với những doanh nghiệp như này thì không có giá nào là rẻ cả.

>> (8) Thứ năm – Tập Đoàn Yeah 1 (YEG)

Ảnh minh họa, Nguồn: website Yeah 1

Lên sàn cuối năm 2018 song Tập đoàn Yeah 1 đã có những hứa hẹn đáng chú ý với cánh truyền thông. Bản chất là một doanh nghiệp truyền thông nên không khó để YEG quảng bá điều này. Trước khi lên sàn lợi nhuận vỏn vẻn 16 tỷ năm 2016 song đến 2018 đã tăng gần gấp 10 lần!? Sau một năm lên sàn, YEG đã phải gánh chịu khoản lỗ nặng nề năm 2019 đến 385 tỷ trong sự ngỡ ngàng của nhà đầu tư.

Ngoài ra Yeah 1 còn úp mở thông tin về một số khoản đầu tư vào trái phiếu các doanh nghiệp không mấy tên tuổi. Đơn cử là đầu tư vào trái phiếu của An Đông, Đại An và Sunshine tổng giá trị 2018 là 250 tỷ đồng song đến cuối 2019 chỉ còn lại 85 tỷ ?? Ban lãnh đạo cho rằng họ tin tưởng giá trị các khoản đầu tư vẫn như giá lúc đầu nhưng ai mà biết được chứ !

3/ Nợ Nần Chồng Chất – Ngập Đầu

Có hai loại nợ là Good dept và Bad dept. Nợ tốt giúp doanh nghiệp thêm nguồn lực mở rộng trong khi Nợ xấu làm nó ngày thêm tiều tụy đi. Qua thời gian đầu tư, Khải rút được kinh nghiệm rằng doanh nghiệp có từ 10% đến dưới 30% nợ vay phải trả lãi là hợp lý. Song vẫn có rất nhiều công ty vay nợ đến 70% thậm chí 90% vốn chủ sở hữu. Mời Quý vị cùng xem.

>> (9) Doanh nghiệp thứ 9 – Tập Đoàn FLC (FLC)

Nguồn: Website FLC- báo cáo tài chính hợp nhất quý 4/2019

Nối bước Đất Xanh (DXG) và Hòa Bình (HBC), FLC cũng có một cơ cấu tài chính “phiêu lưu”. Doanh thu 2019 hơn 16 ngàn tỷ song khoản phải thu đến hơn 14 ngàn. Đó là điểm trừ số 1. Điểm số 2 nằm ở tổng nợ vay trả lãi ngắn hạn và dài hạn là ~ 6.500 tỷ, so với vốn chủ sở hữu 11.600 tỷ thì con số nợ này đã gần 60%. Như vậy cứ mỗi năm FLC chi cỡ khoảng 500 tỷ đồng trả lãi, gần gấp đôi lợi nhuận hàng năm.

>> (10) Thứ mười – Tập Đoàn Vincom (VIC)

EPS 2019 cỡ khoảng 2 ngàn đồng. Vị chi mức P/E của VIC giao động từ 40 – 60 trong một năm qua. Nghĩa là nếu mua cổ phiếu Vincom thì nhà đầu tư xác định chờ 40 – 60 năm để lấy lại vốn! Hơn nữa tổng nợ vay trả lãi ngắn hạn và dài hạn là ~90 ngàn tỷ đồng, so với vốn chủ sở hữu ~120 tỷ đồng thì khoản này chiếm hơn 70%.

Nhiều người nói rằng Vincom là một doanh nghiệp đa ngành, vì thế mức P/E giao dịch phải như vậy, chuyện đó là bình thường. Câu trả lời của Khải đó là nếu Vincom đa ngành có nhiều công ty con, vậy hãy phân tích cụ thể công ty con nào của VIC có báo cáo tài chính tốt và triển vọng. Chúng ta sẽ đầu tư vào công ty ấy chứ không phải là VIC.

Tóm lại

Vừa rồi là phân chia sẻ về các cổ phiếu có tính chất “mạo hiểm” cần chú ý phân tích kỹ lưỡng trước khi đầu tư. Những thông tin trên này chỉ mang yếu tố chính là để tham khảo, các quyết định đầu tư cần tập trung vào sở thích – kinh nghiệm – và mức kỳ vọng của từng cá nhân. Song Khải cũng mong những thông tin ấy giúp  Quý vị đạt hiệu quả tốt hơn. Một cánh én nhỏ không làm nên mùa Xuân nhưng nếu đi cùng nhau với tư duy đầu tư giá trị, Khải tin chúng ta sẽ nhìn thấy sự rực rỡ của mùa Xuân.

————–

Trân trọng,

Khai Nguyen (Mr.)

Khai Nguyen Investment

LEAVE REPLY

Your email address will not be published. Required fields are marked *